Verkeersvandalen moeten harder worden gestraft. Automobilisten die door afleiding, snelheid, drugs of drank een ongeval veroorzaken met zwaargewonden of erger, mogen er niet meer afkomen met het voorwaardelijk inleveren van het rijbewijs en een taakstrafje. Dat stelt verkeersofficier Achilles Damen in een gesprek met De Telegraaf.

„Er moet een passende sanctie volgen op onacceptabel rijgedrag dat mensenlevens kost of in de waagschaal stelt”, zegt Damen. Hij snapt het onbegrip in de samenleving als een veroorzaker van een ongeval er met een boete en/of taakstraf vanaf komt.
„De straf staat in de beleving van slachtoffers vaak niet in verhouding tot het leed dat wordt aangericht. Onze eisen zijn vaak hoger, maar het is uiteindelijk de rechter die de strafmaat bepaalt. Ik zou willen dat vaker een onvoorwaardelijke rij-ontzegging wordt opgelegd.”

Foute bestuurder hard aanpakken

Verkeersofficier Achilles Damen signaleert met ongenoegen dat de milde straf die verkeersvandalen opgelegd krijgen, vaak te maken heeft met de persoonlijke omstandigheden. „De rechter houdt daar rekening mee als hij een straf oplegt aan een verdachte. Daarmee komt een beroepschauffeur er te vaak vanaf met een voorwaardelijke straf. Dat terwijl hij als professional juist het goede voorbeeld moet geven”, stelt de verkeersofficier.
In een strafzaak staat de verdachte centraal, waarbij het OM ook oog heeft voor slachtoffers of nabestaanden. Bij verkeersongevallen speelt het leed van het slachtoffer natuurlijk een hoofdrol, constateert Damen.

Strafmaat ‘onsje meer’

„Maar ook de persoonlijke omstandigheden van de verdachte moeten worden meegewogen. Denk aan de gevolgen voor het gezin van de vrachtwagenchauffeur die zijn werk niet meer kan doen. Ik eis taakstraffen, soms gevangenisstraffen en bijna altijd een ontzegging van de rijbevoegdheid. Maar iemand die een ongeval veroorzaakt, moet minimaal door een rijontzegging voelen hoe belangrijk het rijbewijs is en hoe zuinig je daarop moet zijn. De strafmaat mag van mij dus een onsje meer zijn.”
Damen zegt dat op dit moment door de wetgever gewerkt wordt aan een aanpassing van de verkeerswet, waardoor de straffen hoger kunnen uitvallen als er achter het stuur geappt of gebeld wordt. „Dat geldt dan niet alleen als er een ongeval gebeurt, maar ook als dat net voorkomen wordt.”

Voelen hoe belangrijk het rijbewijs is

„Als officier van justitie vervolg ik steeds vaker bestuurders die op het strafbankje belanden nadat ze tegen iemand aanreden”, vervolgt Damen. „Niet omdat hun rem het begaf, maar omdat het lezen van het laatste appje belangrijker was. In het slechtste geval bestuurt iemand een vrachtwagen. Zo stond er deze maand in Arnhem een vrachtwagenchauffeur terecht die op zijn verjaardag achter het stuur de Facebook-felicitaties zat te lezen. Hij presteerde het om maar liefst 17 seconden (!) niet naar de weg te kijken. Twee zwaargewonden waren het trieste resultaat. Hij kreeg een taakstraf van 240 uur en alleen een voorwaardelijke rij-ontzegging van een jaar.”

Pakkans vergroten

Damen: „Regelmatig krijg ik de vraag waarom het hand-held bellen zonder ongeval geen strafbaar feit is. Juist omdat de gevolgen zo enorm groot kunnen zijn. Nu is het een verkeersovertreding die buiten het strafrecht om met een boete van € 230 wordt afgedaan. Binnen de huidige wettelijke kaders zet het OM in op het zo groot mogelijk maken van de pakkans. Daarvoor kijken wij naar slimme camera’s zodat ook op kenteken gehandhaafd kan worden.”
Ook op de fiets kan het fout aflopen. „In maart nog stond een 23-jarige fietsster terecht, die een oude dame omver had gereden. Deze overleed daardoor. De rechter oordeelde dat de jonge vrouw als fietsster haar aandacht op de weg had moeten houden, in plaats van met haar telefoon bezig te zijn. 150 uur taakstraf was de opgelegde straf…”

hogere strafmaat voor (zeer) gevaarlijk rijgedrag

In afgelopen voorjaar kwam minister Grapperhaus van Justitie en Veiligheid met een wetsvoorstel met allerlei maatregelen om de de verkeersveiligheid te verbeteren. Hij wil onder andere korte metten maken met automobilisten die de veiligheid van andere weggebruikers ernstig in gevaar brengen. ‘De grote gevolgen die verkeersongevallen kunnen hebben voor slachtoffers en nabestaanden vragen hierom. Maar ook wanneer ernstige overtredingen met grote risico’s voor de verkeersveiligheid zonder gevolgen blijven, moeten we daartegen krachtig kunnen optreden”, aldus Grapperhaus.
Zijn wetsvoorstel is een reactie op onderzoek uit 2017 van de Rijksuniversiteit Groningen naar de straftoemeting bij ernstige verkeersdelicten en op een onderzoek (in diezelfde periode) door Intervict (Tilburg University). Daarbij ging het om de vraag hoe slachtoffers van verkeersdelicten de (uitkomst) van de strafprocedure ervaren.

BRON: Telegraaf, Rijksoverheid