In de media worden rond de nieuwsberichten over het gebruik van schadelijke stoffen bij Defensie de termen Chroom-6 en CARC vaak in één adem genoemd. Daardoor wordt -ten onrechte- de indruk gewekt dat het gelijksoortige verfstoffen zijn die beide zeer schadelijk zijn voor de gezondheid. Ook bij de voormalige POMS-sites, waar militair materieel werd opgeslagen en onderhouden) werd gewerkt met zowel chroomhoudende verf als met CARC (afkorting van Chemical Agent Resistant Coating). Het RIVM heeft van beide soorten ‘verf’ de samenstelling onderzocht en wat het gebruik daarvan betekende voor de gezondheid van (ex-)medewekers van Defensie.

Tot eind jaren ‘90 is voor diverse soorten Defensie-materieel een grondverf met chroom-6 gebruikt. De metaalverbinding chroom-6 werd toegevoegd aan de (grond-)verf waardoor het een roestwerende primerlaag werd die het materiaal ook onder zware weersomstandigheden beter tegen roest moest beschermen. In de tachtiger jaren was al bekend dat chroom-6 schadelijk kan zijn voor de gezondheid.
Het risico zat vooral in het spuiten van de chroom-6 houdende grondverf op het materiaal, omdat daarbij verfdeeltjes in de lucht kwamen. Zonde adequate afzuiging en zonder onvoldoende beschermende kleding kan de chroom-6 dan via inademing of via de huid het lichaam binnenkomen. Ook tijdens het schuren, slijpen, zagen of verhitten van het geverfde materiaal kan stof in de lucht komen waar chroom -6 in zit. Wanneer er sprake is van slechte hygiëne (via handen en voedsel) of door het inslikken van ingeademde deeltjes kan chroom-6 in het lichaam terechtkomen.

Een ander verfsysteem dat voor Defensie-materieel werd/wordt gebruikt is CARC. Deze chemical agent resistant coating is vooral bekend als de camouflageverf. Het is geen chroom-6 houdende verf, maar een coating over de grondverf. CARC maakt het mogelijk om militair materieel na een chemische besmetting te reinigen zonder dat de verf wordt aangetast. Wanneer CARC op een chroomhoudende grondlaag is aangebracht, kan bij het verwijderen van de coating, bij schuren, slijpen enzovoort, de chroomhoudende verflaag vrijkomen met bovengenoemde risico’s. Dus juist de combinatie van verf en coating, daarin zat het risico voor gezondheidsschade.

Het RIVM heeft zowel voor chroomhoudende verf als voor CARC onderzoek gedaan naar welke stoffen daarin aanwezig zijn en vervolgens welke van deze stoffen het grootste risico voor de gezondheid kunnen vormen en daarom verder onderzocht moesten worden. Van de verschillende merken en kleuren CARC zijn de samenstellingen onderzocht en daaruit kwam naar voren dat in CARC de stoffen HDI en het polymeer van HDI de hoogste prioriteit moeten krijgen. Van deze stoffen is bekend dat ze al bij lage concentraties allergieën kunnen veroorzaken. Het RIVM-rapport en meer informatie over CARC is te vinden op de website van het RIVM.
Wat de chroomhoudende verf betreft is het RIVM met haar onderzoeken bijna klaar. Volgende week, op 4 juni 2018, worden de uitkomsten daarvan gepubliceerd. Via de website van de Rijksoverheid is ook diverse informatie over de onderzoeken te vinden.

 


Kijk voor meer informatie over chroom-6 op onze Informatiepagina Chroom-6 en/of ons Dossier Chroom-6.